Blogger Widgets

Archiwum Morskie Eugeniusza Kwiatkowskiego - Spis rozdziałów

(linki do szczegółowej zawartości wyróżnione kolorem)
CZĘŚĆ I – MARZENIA I ASPIRACJE (strony: 5-66)
CZĘŚĆ II – M.M. Drozdowski – EUGENIUSZ KWIATKOWSKI. ZARYS BIOGRAMU (strony: 67-98)
CZĘŚĆ III – MINISTER PRZEMYSŁU I HANDLU (strony: 99-176)
CZĘŚĆ IV – 1930-1935. NIE TYLKO DYREKTOR (strony: 177-244)
CZĘŚĆ V – WICEPREMIER I MINISTER SKARBU (strony: 245-346)
CZĘŚĆ VI – DELEGAT RZĄDU (strony: 347-386)
CZĘŚĆ VII – MILCZENIE (strony: 387-430)
CZĘŚĆ VIII – POŻEGNANIA, PRZYPOMNIENIA (strony: 431-450)
CZĘŚĆ IX – PROJEKT UCHWAŁY SEJMU RP NA 90-LECIE POWROTU POLSKI NAD BAŁTYK (strony: 451-455)
Wybór: Marian M. Drozdowski, współpraca: Piotr Dwojacki
470 stron, oprawa twarda, format: 24.5 x 17.0 cm
cena: 43 PLN + koszt wysyłki 6 PLN (dla pojedynczego egzemplarza)

Część I: "Marzenia i aspiracje"

I.1. M.M. Drozdowski - Powrót Polski nad Bałtyk w lutym 1920 r.
I.2. Uroczystość zaślubin Polski z morzem (1920)
I.3. J. Haller - Fragment wspomnień (1920)
I.4. Ks. J.Wrycza - Kazanie wygłoszone podczas uroczystości objęcia morza przez Polskę 10 lutego 1920 r., przez dziekana Frontu Pomorskiego (1920)
I.5. W. Trąmpczyński - Przemówienie marszałka dla uczczenia objęcia wybrzeża Bałtyku przez Polskę (1920)
I.6. A. de Rosset-Fleury - Prezentacja wniosku w sprawie utworzenia sejmowej komisji do spraw morskich (wystąpienie w Sejmie Ustawodawczym; 1920)
I.7. Wniosek rządu w sprawie budowy portu morskiego na lewym brzegu Wisły (1920)
I.8. Wniosek poselski w sprawie utworzenia stacji doświadczalno-naukowej oceanologiczno-rybackiej nad Morzem Bałtyckim (1920)
I.9. Ustawa z dnia 28 maja 1920 r. o polskich statkach handlowych morskich (1920)
I.10. S. Żeromski - O potrzebie walki o granice zachodnie i północne (1920)
I.11. I. Paderewski - Telegram do E. Sapiehy o przeforsowaniu przez Anglików na Konferencji Ambasadorów możliwości ukonstytuowania Wolnego Miasta Gdańska przed podpisaniem konwencji polsko-gdańskiej (1920)
I.12. Decyzja Konferencji Ambasadorów w sprawie Wolnego Miasta Gdańska (1920)
I.13. Konwencja między Polską a Wolnym Miastem Gdańskiem (1920)
I.14. Ustawa z dnia 23 września 1922 r. o budowie portu w Gdyni (1922)
I.15. Spis polskich statków morskich (prócz rybackich) na dzień 11 listopada 1923 r.
I.16. M. Dąbrowska - Nadmorskie krajobrazy. Wspomnienia z r. 1923
I.17. S. Żeromski - Port w Gdyni (1925)
I.18. A. Świętochowski - Paradoks (1925)
I.19. Rezolucja wiecu zorganizowanego przez Ligę Morską i Rzeczną (1926)
I.20. Z. Kirkor-Kiedroniowa - Wspomnienia o polityce morskiej ministra Józefa Kiedronia

Część III: "Minister Przemysłu i Handlu"

III.1. Program morski Eugeniusza Kwiatkowskiego – wystąpienie w trakcie konferencji prasowej (1926)
III.2. Podniesienie bandery polskiej na okrętach, zakupionych przez rząd polski (1927)
III.3. E. Kwiatkowski - Przemówienie na Plenum Sejmu (fragment, 1927)
III.4. W siódmą rocznicę zaślubin (1927)
III.5. W. Sieroszewski - Willa nad morzem (1928)
III.6. E. Kwiatkowski - Postęp gospodarczy Polski (fragment szkicu, 1928)
III.7. Z pobytu Ministrów Przemysłu i Handlu oraz Rolnictwa w Gdyni (1928)
III.8. Wniosek nagły w sprawie zawarcia umowy z Konsorcjum Francusko-Polskim dla budowy portu w Gdyni (1928)
III.9. A. Kwiatkowska-Puget - Wspomnienie (spotkanie ze studentami Politechniki Warszawskiej - fragment wypowiedzi, 2002)
III.10. Z pobytu Marszałka Józefa Piłsudskiego w Gdyni (1928)
III.11. E. Kwiatkowski - Handel morski w 1928 roku (fragment wykładu w Wyższej Szkole Handlu Zagranicznego we Lwowie; 1928)
III.12. E. Kwiatkowski - Polska na morzu (odczyt w auli Uniwersytetu Poznańskiego na akademii pomorskiej; 1928)
III.13. Wizyta Prezesa Rady Ministrów K.Bartla w Wolnym Mieście Gdańsku (1929)
III.14. E. Kwiatkowski - Powrót Polski nad Bałtyk (1930)
III.15. E. Kwiatkowski - Referat z okazji dziesięciolecia odzyskania dostępu do Bałtyku (na warszawskiej akademii rządowej, 1930)
III.16. Odezwa Komitetu Obchodu 10-lecia odzyskania dostępu do morza (1930)
III.17. E. Kwiatkowski - Przemówienie i wpis E. Kwiatkowskiego do księgi pamiątkowej
podczas podniesienia bandery na „Darze Pomorza" (1930)
III.18. Apel E.Kwiatkowskiego i innych członków Komitetu Honorowego Miesiąca Propagandy Pomorza (1930)
III.19. Pismo członków Magistratu i Rady Miejskiej w Gdyni do E.Kwiatkowskiego w związku z jego ustąpieniem ze stanowiska ministra przemysłu i handlu (1930)

Część IV: "1930-1935. Nie tylko dyrektor"

IV.1. E. Kwiatkowski - Dysproporcje (fragment eseju poświęcony roli polityki morskiej (1931)
IV.2. E. Kwiatkowski - Dysproporcje (fragment eseju nt. Wolne Miasto Gdańsk a Polska) (1931)
IV.3. E. Kwiatkowski - The Baltic Policy of Poland (fragmenty, 1933)
IV.4. E. Kwiatkowski - Dziesięć prawd o Gdyni (1935)
IV.5. E. Kwiatkowski - Polska na morzu 1924-1928 (1935)
IV.6. L. Możdżeński - Polityka morska Polski odrodzonej 1918–1934 (1935)
IV.7. T. Wenda - Dzieje budowy portu gdyńskiego (1935)
IV.8. H. Tetzlaff - Opis rozbudowy portu gdyńskiego 1921-1934 (1935)
IV.9. J. Borowik - Światła i cienie Gdyni (1935)
IV.10. S. Frankowski - Obrona Polski na morzu (1935)
IV.11. Piętnastolecie odzyskania dostępu do morza (1935)
IV.12. Ulotka „Port w Gdańsku” (1935)
IV.13. Ulotka „Port w Gdyni” (1935)
IV.14. Uroczyste otwarcie portu drzewnego w Gdyni (1935)
IV.15. Święto morza (1935)
IV.16. Powrót „Daru Pomorza” do Gdyni (1935)
IV.17. Podniesienie bandery na M/S Piłsudski (1935)

Część V: "Wicepremier i Minister Skarbu"

V.1. G. Orlicz-Dreszer - 10 lutego 1936 r. (1936)
V.2. B. Polkowski - X-lecie miasta Gdyni (1936)
V.3. E. Kwiatkowski - Gdynia symbolem buntu (1936)
V.4. Poświęcenie i podniesienie bandery na statku „Batory” (1936)
V.5. M. Wańkowicz - M/S „Batory” (1936)
V.6. T. Bierowski - Organizacja i cele polskiej marynarki handlowej (1936)
V.7. I. Mościcki - Przemówienie radiowe Prezydenta RP w dniu „Święta Morza” (1936)
V.8. Uroczystości Święta Morza (relacja, 1936)
V.9. Pogrzeb zwłok śp. gen. dyw. Gustawa Orlicz-Dreszera (1936)
V.10. Uroczyste pożegnanie statku szkolnego „Dar Pomorza” (1936)
V.11. E. Kwiatkowski - …Morze pracy i morze zadań (przemówienie na VII Walnym Zjeździe Delegatów Ligi Morskiej i Kolonialnej, 1937)
V.12. A. Potyrała - Przemysł a potrzeby morskie (1937)
V.13. J. Borowik - Antynomie w gospodarce morskiej (1937)
V.14. A. Konopka - Magistrala wodna Śląsk – Bałtyk (1937)
V.15. B. Polkowski - Sylwetka przyszłej Gdyni (1937)
V.16. A. Roman - Praca Polski na morzu (1938)
V.17. T. Dzieszko - Port rybacki w Wielkiej Wsi (1938)
V.18. M. Wańkowicz - Powstanie rybackiej Gdyni (1938)
V.19. E. Kwiatkowski - O śmiały program morski (oświadczenie z okazji Dnia Morza, 1938)
V.20. „Święto Morza” w Gdyni (relacja, 1938)
V.21. K. Sosnkowski - Przemówienie w trakcie uroczystości powitania O.R.P. „Orzeł” (relacja, 1939)
V.22. VIII Zjazd Delegatów Ligi Morskiej i Kolonialnej (1939)
V.23. E. Kwiatkowski - Przemówienie na zebraniu Pomorskiej Rady Gospodarczej (1939)
V.24. C. Gumkowski - Łódź dla polskiej idei morskiej. Zbiórka na ścigacz im. wicepremiera Kwiatkowskiego (1939)
V.25. I. Mościcki - Powróciliśmy na Bałtyk jako państwo, bo ostaliśmy się na nim nieprzerwanie jako naród (1939)
V.26. J. Lewandowski - O przebiegu „Dnia Morza” w Gdyni, z udziałem E. Kwiatkowskiego i w Warszawie (1939)
V.27. T. Ocioszyński - Polityka morska (1939)

Część VI: "Delegat rzadu"

VI.1. Gdańsk, miasto znowu nasze (1945)
VI.2. E. Kwiatkowski - O przyszłość Polski nad morzem (fragment referatu wygłoszonego na posiedzeniu Komisji Morskiej KRN w Gdańsku, 1945)
VI.3. P. Zaremba - List do Eugeniusza Kwiatkowskiego (1946)
VI.4. E. Kwiatkowski - Wczoraj, dziś i jutro Polski na morzu (fragmenty referatu wygłoszonego na I Zjeździe Związku Gospodarczego Miast Morskich; 1946)
VI.5. E. Kwiatkowski - Gdynia - pomnik życia (szkic przeznaczony dla prasy, 1946)
VI.6. E. Kwiatkowski - Teksty projektów rezolucji na Zjazd Wybrzeża (1947)
VI.7. E. Kwiatkowski - Początki odbudowy gospodarki morskiej (1947)
VI.8. T. Kazimirski - O morskie horyzonty myślowe (1947)
VI.9. M.M. Drozdowski - Eugeniusz Kwiatkowski o Szczecinie i Pomorzu Zachodnim (wykład w Wyższej Szkole Ekonomiczno-Turystycznej w Szczecinie, 2005)

Część VII: "Milczenie"

VII.1. Pismo 32 absolwentów byłej Wyższej Szkoły Handlu Morskiego w Sopocie do Komisji Rehabilitacyjnej przy Wyższej Szkole Ekonomicznej w Sopocie (1956)
VII.2. List otwarty pracowników Morskiej Centrali Zaopatrzenia, Zarządu Portu, Wyższej Szkoły Ekonomicznej w Sopocie i jej absolwentów, Polskich Linii Oceanicznych, Morskiej Agencji w Gdyni do ministrów Szkolnictwa Wyższego i Żeglugi Obywatela Prof. Stefana Żółkiewskiego i Obywatela Prof. Stanisława Durskiego (1956)
VII.3. E. Kwiatkowski - List do Polskiego Towarzystwa Ekonomicznego – Oddział Morski (1957)
VII.4. E. Kwiatkowski - List do redaktora „Techniki i Gospodarki Morskiej" w sprawie polityki morskiej (1957)
VII.5. E. Kwiatkowski - Pismo do Komitetu Organizacyjnego Instytutu Bałtyckiego w związku z restytucją Instytutu (1958)
VII.6. E. Kwiatkowski - W służbie morza i polityki morskiej (1959)
VII.7. E. Kwiatkowski - Akcja odbudowy i zagospodarowania Wybrzeża polskie¬go w latach 1945-1947 (1968)
VII.8. E. Kwiatkowski - U narodzin Polski morskiej (1968)
VII.9. E. Kwiatkowski - List do red. T. Oborskiego na temat znaczenia Gdyni (1970)
VII.10. E. Kwiatkowski - List z gratulacjami z okazji pięćdziesięciolecia powstania Szkoły Morskiej (1971)
VII.11. E. Kwiatkowski - List do Ob. mgr. inż. Jerzego Szopy, ministra żeglugi PRL (1972)
VII.12. E. Kwiatkowski - To, co jest najważniejsze (oświadczenie dla prasy w związku z pięćdziesiątą rocznicą ustawy sejmowej o budowie portu w Gdyni, 1972)
VII.13. E. Kwiatkowski - List do dyrektora Zarządu Portu Gdyńskiego z okazji pięćdziesięciolecia ustawy o budowie portu w Gdyni (1972)
VII.14. E. Kwiatkowski - List do Mariana Marka Drozdowskiego (1972)
VII.15. A. Latra - Gratulacje prezydenta Gdyni dla Eugeniusza Kwiatkowskiego z okazji osiemdziesiątej piątej rocznicy urodzin (1973)
VII.16. P. Dwojacki - Pierwszy doktor honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego: Eugeniusz Kwiatkowski

Część VIII: "Pożegnania, przypomnienia"

VIII.1. List kondolencyjny Tomasza Biernackiego p.o. rektora Politechniki Gdańskiej do Leokadii Kwiatkowskiej (1974)
VIII.2. List kondolencyjny Stefana Wyszyńskiego, Prymasa Polski, do rodziny Eugeniusza Kwiatkowskiego (1974)
VIII.3. Ks. H. Jastak - Przemówienie w czasie nabożeństwa żałobnego za duszę śp. prof. inż. Eugeniusza Kwiatkowskiego (1974)
VIII.4. List 50 legionistów, peowiaków i akowców do Karola Wojtyły z podziękowaniem za celebrą pogrzebową śp. Eugeniusza Kwiatkowskiego (1974)
VIII.5. Bałtyk - drzwi do Europy. Oświadczenie Klubu Senackiego „Solidarność” (1995)
VIII.6. F. Cegielska - Gdynia – fascynujące wyzwanie (fragment; 1996)
VIII.7. Ks. H. Jastak - Kazanie wygłoszone z okazji 25-lecia śmierci śp. prof. Eugeniusza Kwiatkowskiego, ministra i wicepremiera Rządu II RP (1999)
VIII.8. Rezolucja Rady Miasta Gdyni (2001)
VIII.9. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 stycznia 2002 r. w sprawie ustanowienia roku 2002 rokiem Eugeniusza Kwiatkowskiego (2002)
VIII.10. Uchwała Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 stycznia 2009 r. w sprawie uczczenia pamięci Eugeniusza F. Kwiatkowskiego (2009)
VIII.11. J. Maciejewicz-Ryś - Potrafił Polakom wmówić, że jesteśmy państwem morskim (2009)

Projekt Uchwały Sejmu na 90-lecie powrotu Polski nad Bałtyk

Projekt zaproponowany przez Komisję Biografistyki
ZG Polskiego Towarzystwa Historycznego
i przedstawiony Zarządowi Głównemu Ligi Morskiej i Rzecznej
(Wrzesień 2009)

Sejm RP w 90-lecie powrotu Polski nad Bałtyk, którego symbolem były zaślubiny wojsk Frontu Pomorskiego, dowodzonego przez gen. Józefa Hallera 10 lutego 1920 r. w Zatoce Puckiej i uroczysta sesja Sejmu Ustawodawczego, pozdrawia wszystkich rodaków zaangażowanych w gospodarce morskiej i rzecznej, którzy w trudnym okresie transformacji gospodarczej starają się umacniać miejsce Rzeczpospolitej w tej ważnej, niestety od lat zaniedbanej, dziedzinie uprawy Bałtyku. Z trybuny Sejmu Ustawodawczego 10 lutego 1920 r. padła znamienna deklaracja Marszałka Wojciecha Trąmpczyńskiego: „Jak ongiś po Pokoju Toruńskim w roku 1466, docieramy po długiej rozłące znowu do morza. Szum Bałtyku to najpiękniejszy hymn naszej państwowości. Na tym pomorskim skrawku ziemi (...) stoi przyszłość nasza. Bez owych płuc, otwierających się na wolne morze Państwo nasze mogłoby egzystować, mogłoby wegetować, ale żyć by nie mogło, po pozostawałoby zawsze w zależności od sąsiadów. Zapatrzeni w przyszłość narodu, musimy wlać w serca młodzieży naszej ów niepowstrzymany pęd do wolnego morza – pęd, który już od ludów starożytnych uchodził za silniejszy nad śmierć.”

Sejm Ustawodawczy powołał specjalną Komisję Morską, wskazał na konieczność budowy własnego, polskiego, portu, którą skonkretyzował 23 września 1922 r. w postaci ustawy o budowie portu w Gdyni. Ustawę tę skutecznie realizowali: premier Władysław Grabski, minister Józef Kiedroń, a przede wszystkim minister i wicepremier Eugeniusz Kwiatkowski. Wspomniani, jak mówił Jan Paweł II na Skwerze Kościuszki w Gdyni 11 czerwca 1987 r.: „Byli przedstawicielami tego pokolenia, które po wiekach na nowo zrozumiało, że dostęp do morza jest elementem konstytutywnym niepodległości Polski. Jednym z bardzo doniosłych. Gdynia stała się więc wyrazem woli życia Narodu. Wyrazem przekonującym i skutecznym.” Obok Gdyni i zagospodarowania portu gdańskiego, nasi rodzice i dziadkowie zbudowali magistralę kolejową Śląsk–Gdynia, stworzyli początki nowoczesnej floty handlowej i wojennej, początki rybołówstwa dalekomorskiego i szeroki społeczny ruch uprawy morza, reprezentowany m.in. przez Ligę Morską i Rzeczną (Kolonialną) i marynistykę skupiającą wybitnych pisarzy: Stefana Żeromskiego, Jana Kasprowicza, Aleksandra Świętochowskiego, gen. Mariusza Zaruskiego i Janusza Stępowskiego.

W czasie drugiej wojny światowej polska ludność Pomorza, na czele z duchowieństwem, podlegała szczególnej eksterminacji. W obozach zginęło kilkadziesiąt tysięcy rodaków. Kilkaset tysięcy zostało wypędzonych, pozbawionych domów rodzinnych i dorobku całego życia. Ich własność przejmowali koloniści niemieccy.

Polska Flota Wojenna i Handlowa u boku zachodnich aliantów brała aktywny udział w walce o demokratyczną Polskę i demokratyczną Europę, której istnieniu zagrażał totalitaryzm hitlerowski i sowiecki.

We wdzięcznej pamięci zachowujemy także udział oddziałów Wojska Polskiego w wyzwalaniu, spod panowania niemieckiego, Gdańska, Kołobrzegu i innych miast portowych: 1 Warszawskiej Brygady Kawalerii, 1 Warszawskiej Brygady Pancernej, 2 Warszawskiej Dywizji Piechoty, 4 Pomorskiej Dywizji Piechoty oraz innych oddziałów i pododdziałów Wojska Polskiego.

Serdecznie pozdrawiamy rodaków, którzy brali aktywny udział w odbudowie i rozbudowie polskiej gospodarki morskiej w latach powojennych, a szczególnie tych, którzy w latach 1945-1948, pod kierownictwem Eugeniusza Kwiatkowskiego, Delegata Rządu ds. Wybrzeża, mimo politycznych ograniczeń, umacniali miejsce Polski od Szczecina do Braniewa.

Dzisiaj przed naszą polityką morską, w warunkach globalizacji gospodarki światowej, stoją nowe zadania:

1. Sejm oczekuje od Rządu RP i polskich posłów w Parlamencie Europejskim prowadzenia polityki zmierzającej do ochrony polskiego przemysłu stoczniowego i rybołówstwa morskiego.

2. Czeka nas zadbanie o aktywny udział naszych portów w budowie bezpieczeństwa energetycznego kraju, przez budowę magazynów dla gazu skroplonego i ropy naftowej, a także budowę w naszych stoczniach nowoczesnych statków do przewozu gazu i ropy.

3. Opracowanie nowego planu inwestycyjnego zagospodarowania dorzecza Wisły i Odry i jego pospieszną realizacja, wobec deficytu wody w Polsce, cyklicznych powodzi i suszy, zaniku transportu śródlądowego i stepowienia znacznych obszarów kraju.

4. Podniesienie konkurencyjności naszych portów w obsłudze polskiego handlu zagranicznego i tranzytu przez ich połączenie z głównymi ośrodkami gospodarczymi autostradami łączącymi Gdańsk z Katowicami i granicą państwową z Czechami i Słowacją i Szczecin, przez Gorzów, Zieloną Górę z granicą z Czechami oraz zbudowanie dróg ekspresowych: Warszawa - Elbląg - Gdańsk, Warszawa - Toruń - Bydgoszcz - Szczecin - Świnoujście i Szczecin - Koszalin - Słupsk - Gdańsk. Bez modernizacji polskich kolei i systemu połączeń drogowych nasze porty skazane są na wegetację.

5. Groźbą dla funkcjonowania i rozwoju zespołu portów Szczecin-Świnoujście jest projekt budowy rurociągu północnego Nord-Stream poprzez zablokowanie dostępu do wspomnianych portów statków o dużej wyporności.

6. Zabezpieczenie pełnej suwerenności nad Pomorzem Wschodnim. W pierwszym etapie w postaci korzystnej dla Polski umowy z Federacją Rosyjską w sprawie wolnego przepływu polskich statków i jachtów przez Cieśninę Piławską, w drugim etapie przez przekopanie Mierzej Wiślanej i otwarcie w ten sposób Warmii i Mazur na Bałtyk.

7. Stworzenie wśród młodzieży polskiej, wzorem Kwiatkowskiego, wielkiego ruchu społeczno-turystycznego pod hasłem „Bałtyk to nasze okno na świat”.

Prosimy senaty uczelni pomorskich, instytuty PAN-u, organizacje samorządu terytorialnego i towarzystwa naukowe o opinię na temat załączonego projektu uchwały sejmowej.

Prof. dr hab. Marian Marek Drozdowski
biograf Władysława Grabskiego i Eugeniusza Kwiatkowskiego,
przewodniczący Komisji Biografistyki ZG PTH

Józef Haller (1920)

10 lutego wczesnym rankiem wyruszył mój pociąg specjalny przez Grudziądz, Tczew, Gdańsk, do Pucka, na wszystkich stacjach owacyjnie witany. Od Grudziądza jechał ze mną przedstawiciel rządu minister spraw wewnętrznych S.Wojciechowski. W Gdańsku nastąpił dłuższy postój, ponieważ polska ludność ze starostą Wybickim na czele zgotowała nam na dworcu manifestacyjne przyjęcie.Starosta Wybicki wręczył mi dwa platynowe pierścienie dla zaślubin Rzeczypospolitej Polskiej z Bałtykiem.

Dopiero przed pierwszą po południu dotarł pociąg do Pucka, gdzie mimo późnej godziny i deszczu ludność oczekiwała w porcie koło ołtarza. Tam wkrótce dziekan frontu pomorskiego ks. płk Wrycza celebrował Mszę św. zakończoną „Te Deum”. Drobny deszczyk nie przeszkadzał zupełnie, a Kaszubi twierdzili, że tak zawsze Bóg błogosławi rybakom, jak wyjeżdżają na dobre połowy. Po Mszy św. przy salutach armatnich i odegraniu hymnu polskiego morska bandera polska wzniosła się na maszt. Dotychczasowy strażnik wybrzeża rybak kaszubski z jedyną bronią, wiosłem u boku, oddawał straż w ręce marynarza polskiego.

Stojąc pod banderą oświadczyłem w krótkim przemówieniu, żeśmy wrócili nad morze i że Rzeczpospolita Polska staje się znowu władczynią na swoim Bałtyku, na znak czego – zaślubin Polski z Bałtykiem – rzucam w morze pierścień ofiarowany przez polską ludność Gdańska, który znowu będzie polskim. Za tym pierścieniem pobiegło po lodowej tafli kilku Kaszubów, lecz żaden z nich nie mógł uchwycić pierścienia, który wiernie połączył się z wodami Bałtyku, a na moje zapytanie:
—_Czemuście go nie chwycili? – odpowiedzieli proroczo:
— Będziemy go mieli w Szczecinie.

Bardzo mnie to ujęło, gdyż wyczuwaliśmy, że Puck to nie pełne morze, a tylko małe okienko na nie, co też wyraziłem tego samego dnia na bankiecie w Domu Zdrojowym, w którym wziął także udział przybyły z Warszawy wice-premier Witos, który zadeklarował pewną sumę na rozbudowę portów na Bałty-ku. Następnego dnia, 11 lutego, wyjechałem z Gdyni, gdzie nocowałem w jedynym wówczas murowanym domu piętrowym, należącym do emerytowanego księdza Polaka, a noszącym nazwę „Stella Maris”. Wraz z wojewodą Łaszewskim wyjechałem samochodem w towarzystwie admirała Porębskiego i gen. Lamezana, aby zwiedzić całe wybrzeże Bałtyku od Wielkiej Wsi aż po Jastrzębią Górę. W Wielkiej Wsi mniej więcej w tym miejscu, gdzie obecnie jest osada Hallerowo, wypłynęliśmy na morze małym motorowym kutrem rybackim o niemieckiej jeszcze nazwie „See Stern”, a lądowaliśmy w tym miejscu, gdzie obecnie jest port Władysławowo. Z powodu braku przystani byliśmy wynoszeni przez rybaków na ich plecach.

Stanąwszy na lądzie byliśmy przyjęci przez delegację wiejską z p. Torlińskim i Detlafem na czele, którzy nas poprowadzili pod pięknie ustrojoną i przybraną flagami bramą, gdzie dzieci wiejskie odśpiewały pieśń „Gwiazdo Morza”, a potem cała ludność zaśpiewała „Boże coś Polskę”.
Z zadziwieniem spostrzegłem artystę-malarza Fałata, którego nie widziałem od 1917 r. Tutaj stanął z omszałą butelką starego tokaja i sprezentował mi pierwszy kieliszek, który wypiłem na cześć Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Polskiej. Wręczyłem następnie pełny kieliszek nieodstępującemu mnie wspaniałemu rybakowi Piperowi. Długo się przyglądał złotemu kolorowi wina, dopiero jak powiedziałem: „Niech żyją Kaszuby”, on wypił kropelkę, potrząsnął głową i powiedział:
—_Szmaka za więcej! – co ja podchwyciłem i dodałem:
—_Nam wszystko szmaka za więcej tego morza, bośmy dostali tu małe okienko, a nam potrzeba szerokich wrót! Zostało to przyjęte żywymi okrzykami: „Niech żyje morze polskie!”.
Po przejechaniu wzdłuż całego wybrzeża przez Chłapowo ku Jastrzębiej Górze, ostatniej miejscowości najdalej wysuniętej na zachód, podążyliśmy przez Redę do Gdyni.

Źródło: Józef Haller, Pamiętniki, Londyn 1964, s. 216-219.
Opublikowane także: Archiwum Morskie Eugeniusza Kwiatkowskiego, Gdynia 2009

Zapowiedź wydawnicza

Notatka o książce

Wicepremier trzymający twardą ręką kurs złotówki. Minister nadzorujący bank centralny. Polityk znajdujący "cudem" źródła finansowania dla wielkich programów inwestycyjnych. Patron budowy przemysłu, autor koncepcji Centralnego Okręgu Przemysłowego. Patron rozwoju infrastruktury - elektrowni, gazociągów, kolei, portów. Dyrektor przedsiębiorstw chemicznych i gazowniczych. Pracował i mieszkał w Chorzowie, Tarnowie, Łodzi, Lwowie, Lublinie, Warszawie, Trójmieście...
"Archiwum Morskie Eugeniusza Kwiatkowskiego" to książka pokazująca tylko jeden z wątków działalności ministra dziesięciu polskich rządów (1926-30, 1935-39). "Potrafił Polakom wmówić, że jesteśmy państwem morskim" - to stwierdzenie dobrze obrazuje rolę Kwiatkowskiego jako lidera wielkiego projektu gospodarczego: stworzenia więzi gospodarczych II RP ze Skandynawią, a następnie z całym światem - dzięki wykorzystaniu dobra, jakim był dostęp do Morza Bałtyckiego.
Koncepcja gospodarcza Eugeniusza Kwiatkowskiego zakładała odwrócenie o 90 stopni kursu gospodarczego Polski. Rozwój w układzie północ-południe był przezeń lansowany w czasach II RP oraz krótko po Drugiej Wojnie Światowej, gdy pełnił funkcję pełnomocnika rządu ds. odbudowy wybrzeża. Węzeł lotniczy w Gdańsku, przekop Mierzei Wiślanej, spławne Wisła i Odra, połączenie kanałem z Dunajem - należą do projektów, które dotąd nie zostały zrealizowane.